Lezing | Toen het toch gebeurde van Gabriel Smeets

Getuigenissen van Joodse Valkenburgers

37 jaar geleden interviewde Gabriel Smeets de overlevenden van de Valkenburgse Joodse gemeenschap met de bedoeling dit vergeten hoofdstuk in de Valkenburgse geschiedschrijving alsnog te schrijven. Maar zelfs toen, in 1989, was er geen belangstelling voor het onderwerp. Pas enkele maanden geleden verscheen het boek dat zo lang op verschijning moest wachten bij uitgeverij Leon van Dorp. Gabriel Smeets is de jongste zoon van de Valkenburgse familie Smeets-Crolla van het Huis aan de Brug. Hij studeerde beeldende kunst en kunstgeschiedenis en was werkzaam als artistiek leider, dramaturg en docent.

Over het boek

De kern van het boek zijn de verhalen van zeven Joodse Valkenburgers. Verhalen die niet verteld werden om in een archiefkast te verdwijnen maar om doorgegeven te worden. Er wordt niet over hen geschreven, zij komen zelf aan het woord. Geboren en getogen Valkenburgers wier voorouders vaak generatielang in Valkenburg woonden. Met name die vertrouwd klinken in de context van Valkenburgs verleden: Cahn, Soesman, Huiman, Benedik. "Jongen, je had veertig jaar eerder moeten komen,” verzuchtte Edgar Huiman toen Smeets zich in 1989 voor het eerste interview meldde. Daarmee bedoelde Edgar Huiman niet dat zijn geheugen toen beter werkte, maar verwees hij naar het feit dat er na de oorlog nooit werd gevraagd: ”Hoe is het jullie vergaan?”

Over de lezing

Aan de lezing wordt medewerking verleent door Elise Vrancken, dochter van de Joods Valkenburgse Annette “Netteke” Cahn van de bekende famile Cahn aan het Grendelplein.
Zij zal deelnemen aan een gesprek over het boek en begeleid door gitarist Theo Worm zal zij enkele traditionele Joodse liederen zingen.

“De getuigenissen van de geïnterviewden zijn als straight quote opgeschreven: een letterlijke weergave van het gesprek. Dat maakt de verhalen nog aangrijpender” - Jeroen Geerts in De Limburger

“…hoe mondelinge overlevering na tachtig jaar officieel geschiedschrijving wordt. Dat is denk ik de grote winst van dit boek” - Marja Pinkaers op “De vrijdagavond”

Gabriel Smeets | Foto: Nellie de Boer, Amsterdam